بازگشت به مقالات

منبع: Ars Technica · ۱۳ مهر ۱۴۰۵

آسیب‌پذیری در پروتکل MCP: نقطهٔ ضعف ساختاری در ارتباط ایجنت‌ها

آسیب‌پذیری در پروتکل MCP: نقطهٔ ضعف ساختاری در ارتباط ایجنت‌ها

آرس تکنیکا در گزارشی نوشت که MCP — پروتکل استاندارد ارتباط ایجنت‌ها و ابزارها — می‌تواند پرخطرترین پروتکلی باشد که نامش را نشنیده‌اید: شکاف‌های اعتماد در این پروتکل باعث می‌شود پرامپت مخرب از یک ایجنت به ایجنت دیگر منتقل شود.

فراگیری ایجنت‌ها در میلیون‌ها سازمان، فرصت تازه‌ای برای مهاجمان ساخته است تا ایجنت‌ها را وادار به کارهای مخرب کنند؛ از جمله استخراج محتوای پایگاه داده و اطلاعات حساس کاری و شخصی.

در پنج ماه گذشته، گوگل و چهار سازمان دیگر — که به‌جز استفاده از ایجنت‌های هوش مصنوعی چیز مشترکی ندارند — آسیب‌پذیری‌هایی را تأیید کرده‌اند که یک ایجنت را درون شبکهٔ هدف به کار می‌گیرند تا دستورهای مخرب را به ایجنت‌های داخلی دیگر پخش کند. این یک شکل خاص از تزریق پرامپت است که هدفش نه مدل زبانی، بلکه یک ایجنت مشخص مثل ایجنت ترجمه یا تحلیل داده است.

گاردریل‌های درون چنین ایجنت‌هایی، اگر اصلاً وجود داشته باشند، معمولاً سست‌اند و دستور را به ایجنت‌های بعدی زنجیره می‌فرستند. ایجنت بعدی هم چون صریحاً به ایجنت اولی اعتماد دارد، دستور را اجرا می‌کند.

سید انس محی‌الدین، پژوهشگر مستقل، ایجنت‌های سازمان‌هایی از جمله گوگل، JPMorgan Chase، Weaviate، Rapid7، ادارهٔ دیجیتال بین‌وزارتی دولت فرانسه و دولت فدرال آمریکا را آزمایش کرد. حمله‌های اثبات مفهوم او از شکاف‌های اعتماد در MCP سوءاستفاده می‌کنند. بسیاری از ایجنت‌های تخصصی همان گاردریل‌هایی را ندارند که معمولاً پیامدهای خطرناک تزریق پرامپت را کم می‌کند؛ و چون سرورهای MCP اعتبارنامهٔ هر ایجنت را نگه می‌دارند و ایجنت‌ها طوری ساخته شده‌اند که به هر ایجنت داخلی دیگر اعتماد کنند، اکسپلویتی که خود مدل زبانی رد می‌کرد، موفق می‌شود. در بسیاری موارد، پرامپت‌های خوب طراحی‌شده به یک حملهٔ جعل درخواست سمت سرور (SSRF) می‌رسند.

داگلاس مک‌کی، مدیر اطلاعات آسیب‌پذیری در Rapid7، به آرس گفت: «ایجنت‌های هوش مصنوعی مجموعهٔ تازه‌ای از اتصال‌ها را در اختیار مهاجمان می‌گذارند تا روی آن‌ها راه بروند. کسی متنی را در محتوا کار می‌گذارد، یک ایجنت آن را می‌خواند و به‌عنوان یک وظیفهٔ واگذارشدهٔ عادی به ایجنت دیگری می‌دهد، و آن ایجنت دوم اجرایش می‌کند چون به فرستندهٔ کار اعتماد دارد. هر حلقهٔ این زنجیره دقیقاً همان کاری را کرد که برای انجامش ساخته شده بود؛ همین است که گرفتنش را سخت می‌کند.»

دو نمونه از این آسیب‌پذیری‌ها نشان می‌دهد دامنهٔ ریسک تا کجاست: آسیب‌پذیری‌ای که محی‌الدین در شبکهٔ Rapid7 پیدا کرد فقط امتیاز شدت ۲.۷ از ۱۰ داشت و ماه گذشته رفع شد. اما آسیب‌پذیری مربوط به گوگل شدت ۸ داشت و از یک جعبه‌ابزار MCP برای پایگاه داده می‌آمد که کلاینت HTTP خود را بدون سیاست CheckRedirect و بدون اعتبارسنجی آدرس‌های IP مقصد راه می‌انداخت. به گفتهٔ او، یک پارامتر مسیر ساخته‌شده می‌توانست جعبه‌ابزار را وادار کند ریدایرکت به یک اندپوینت داخلی را دنبال کند و درخواست‌ها را به‌جای مهاجم بفرستد. رفع گوگل شامل فهرست مجاز محدوده‌های IP و فهرست‌های مسدود بود. محی‌الدین گفت: «URL نامطمئن را در زمان راه‌اندازی رد می‌کند، نه در اولین درخواست. یک گارد واقعی SSRF همین شکل است؛ و همین کار بیشتر از کاری است که اغلب سرورهای MCP انجام داده‌اند.»

او این کلاس حمله را «چرخش پروتکلی» (protocol pivoting) نامیده است: حملهٔ چندمرحله‌ای که مهاجم از یک پروتکل دسترسی اولیه می‌گیرد، از فرض‌های اعتماد میان پروتکل‌ها سوءاستفاده می‌کند و به قابلیت‌هایی می‌رسد که فقط از راه پروتکل دیگری در دسترس‌اند؛ مثلاً پروتکل Agent-to-Agent گوگل برای واگذاری کار میان ایجنت‌ها یا استانداردهای نوپایی مثل Agent Network Protocol. به گفتهٔ او، اغلب اعتماد یا مجوز در این ترجمه میان پروتکل‌ها گم می‌شود.

مارکوس وِرویر، پژوهشگر X41 D-Sec که خودش حمله‌های هوش مصنوعی مبتنی بر MCP ساخته، معتقد است نام درست‌تر همان «تزریق پرامپت» است: «برای من این تزریق پرامپت غیرمستقیم است. این واقعیت که پرامپت مخرب می‌تواند از پروتکل دیگری بیاید و وقتی روی پروتکل دیگری اجرا شود اثر بگذارد، برای موفقیت چنین حمله‌هایی لازم نیست. اما مسلماً غیرمنتظره و به‌طور کلی سخت برای کاهش اثر است.»

آنچه این ماجرا را مهم می‌کند، عمومی بودن آن است: یک تکنیک روی پنج سازمان با وجه مشترک تنها استفاده از MCP کار کرد. MCP تازه است و پیش از آنکه به‌قدر کافی تست و سخت‌سازی شود، همه‌جا حاضر شده است. در شتاب سازمان‌ها برای ساخت معماری‌های گستردهٔ ایجنتی، یک اصل امنیتی هسته‌ای کنار گذاشته شده: «اعتماد صفر». در این مدل، شبکه با این فرض ساخته می‌شود که یک یا چند گره ممکن است آلوده باشند و برای کاهش اثر، گره‌ها باید پیش از انجام تراکنش‌های حساس با گره‌های دیگر مجوز بگیرند. برای سازنده‌ها درس عملی همین است: هر ابزار و سروری که به ایجنت وصل می‌کنید یک سطح دسترسی تازه است؛ کمترین دسترسی لازم را بدهید و به اعتماد پیش‌فرض اکتفا نکنید.